Қылмыстық құқықтық нормалардың ғылыми негізділігі олардың тиімділігінің шарты ретінде (немесе қылмысқа қатысу нысандарын топтастырудың теориялық және практикалық мәселелері)

Аңдатпа

Мақалада қылмыстық құқық Жалпы бөлімінің мәселелерінің бірі, қылмысқа қатысушылық нысандарын топтастыру мәселесі қарастырылған және қазіргі заңдағы формулировканың қылмыстық құқықтың теориялық және практикалық талаптарына сәйкестігі зерттелген. Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 31-бабын талдау барысында оның жоғарыда аталған талаптарға сәйкес келмейтіндігі бірнеше себептермен анықталды. Біріншіден, қылмыстық кодекспен қарастырылған нысандар қатысушылықпен жасалған барлық қылмыстарды, атап айтқанда осы құқықтық институттың мағынасын білдіретін рөл бөле отырып қылмысқа қатысуды қамти алмайтын жағдайда. Екіншіден, қылмыстық құқық теориясында адамдар тобы жасаған қылмыстары оның барлық нысандары ретінде емес, қылмысқа қатысудың тек бір нысаны ретінде қарастырылады. Үшіншіден, Қазақстан Республикасының жаңа қылмыстық заңы «қылмысқа қатысу нысандары» деген ұғымнан бас тартқан. Мақаланың авторы мұндай бас тартудың себебін қылмысқа қатысу түрлері мен нысандарын ажырату мәселесі бойынша зерттеушілердің арасында орын алған даулылықтан көреді. Бұл туралы мақалада мәселені шешудің авторлық нұсқасы ұсынылады.