Жаһандық цифрлық гендерлік күн тәртібін жергіліктендіру: халықаралық ұйымдар және Орталық Азиядағы әйелдер білімі саласындағы саясат

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.26577/.v115i3.1620

Аңдатпа

Мақалада халықаралық ұйымдар ілгерілететін жаһандық цифрлық гендерлік күн тәртібінің Орталық Азиядағы әйелдер білімі саясаты аясында қалай жергіліктендірілетіні қарастырылады. Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан және Түрікменстан мысалында мемлекеттік саясатқа салыстырмалы сапалық талдау жүргізу арқылы гендерлік теңдік, білім беру және цифрландыруды өзара байланыстыратын нормаларды қабылдау, кіріктіру және іске асырудағы елдер арасындағы айырмашылықтар түсіндіріледі. Мақалада халықаралық ұйымдар әйелдердің цифрлық инклюзиясын даму мақсаты ретінде институционалдандырғанымен, ұлттық деңгейдегі нақты нәтижелер мемлекеттік басқару стратегияларына, мемлекеттің әлеуетіне және институционалдық фрагментацияға тәуелді екені дәлелденеді. Аймақ елдерінің үкіметтері жаһандық гендерлік риториканы саяси дискурсқа енгізгенімен, оны үйлестірілген әрі гендерлік қатынастарды өзгертуге бағытталған реформаларға айналдыру үдерісі біркелкі емес. Зерттеу нәтижелері жергіліктендірудің нормаларды іріктеп қабылдау, символдық сәйкестік және формалды міндеттемелер мен практикалық іске асыру арасындағы институционалдық алшақтық арқылы жүретінін көрсетеді. Мақала нормалардың диффузиясы мен жергіліктендірілуін зерттеуге үлес қосып, Орталық Азиядағы басқару контекстінің жаһандық теңдік күн тәртібінің ұлттық деңгейдегі жүзеге асуына қалай ықпал ететінін көрсетеді. Салыстыру өңірлік іске асыруды үйлестіруге арналған практикалық басымдықтарды да айқындайды.

Түйін сөздер: Орталық Азия; гендерлік саясат; цифрландыру; әйелдер білімі; халықаралық ұйымдар; нормаларды жергіліктендіру.

Автор өмірбаяндары

  • M.С. Сарыбаев

    Сарыбаев Мейрам Сейсенбаевич – PhD, Халықаралық қатынастар және әлемдік экономика кафедрасының ассистент-профессоры, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті (Алматы, Қазақстан, e-mail:  smeiram81@gmail.com).

  • S. Umarova

    Умарова Саодат – Әлемдік экономика және дипломатия университетінің PhD докторанты, Прогрессивті реформалар орталығында экономика саласының маманы, (Ташкент, Өзбекстан, e-mail: saodat.umarova1993@gmail.com).

  • Ғ. Ахметханқызы

    Ахметханқызы Ғалия – саяси  ғылымдарының  магистрі,  аға  оқытушы,  Қ.  И.  Сəтбаев Атындағы  Қазақ  Ұлттық  Техникалық  Зерттеу  Университеті  (Алматы,  Қазақстан, е-mail: g.abdikhaparova@satbayev.university).

Жарияланды

2026-09-20