Геосаяси трансформация жағдайында орталық азиядағы еңбек миграциясының даму болашағы
DOI:
https://doi.org/10.26577/.v115i3.1623Аңдатпа
Орталық Азиядағы еңбек миграциясы геосаяси дүрбелеңдердің, экономикалық қайта құрылымдаудың және миграция бағыттарының әртараптандырылуының қатарлас қысымы астында терең қайта құрылымдалуды бастан өткеріп отыр, сондықтан мақалада өңірдің негізінен Ресей Федерациясына бағдарланған дәстүрлі миграция моделі 2022 жылдан кейін қалай өзгеріске ұшырап жатқаны және бұл қайта құрылымдаудың өңір мемлекеттері үшін қандай экономикалық, демографиялық және басқарушылық салдарлары бар екені қарастырылады. Әдіснамалық тұрғыдан зерттеу -Орталық Азия мемлекеттері бойынша салыстырмалы талдауды, ғылыми және саяси әдебиеттің мазмұнды талдауын, сондай-ақ 2022-2025 жылдар аралығында Дүниежүзілік банктің, Халықаралық миграция ұйымының, Ұлыбритания үкіметінің және Миграция саясатын дамыту жөніндегі халықаралық орталықтың қосалқы статистикасына сипаттамалық шолуды біріктіретін сапалы, салыстырмалы кабинеттік шолу. Зерттеудің үлесі үштік сипатқа ие: үзік-үзік жиналған соңғы деректерді өңірдің қалыптасқан дәлізі мен жаңадан пайда болып жатқан бағыттарын ажыратуға мүмкіндік беретін бірыңғай талдау шеңберіне біріктіреді; осы шеңберді Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан және Өзбекстанды салыстырмалы талдауға қолданады; және 2030 жылға дейінгі нақты белгіленген сапалы болжамдық сценарий негізінде әртараптандыру және қорғау саясатының күн тәртібін қалыптастырады. Нәтижелер өңірдің монополярлы, Ресейге бағдарланған жүйеден мультиполярлы жүйеге көшіп жатқанын көрсетеді: мұнда Қазақстан өңірлік хаб ретінде нығаяды, Еуропа Одағы мен Ұлыбритания құрылымдық маусымдық еңбек бағыттарына айналады, ал ақша аударымдарына тәуелділік, бейресми жұмыспен қамту және демографиялық асимметрия нәтижелерді қалыптастыратын шешуші айнымалылар болып қалады.
Түйін сөздер: еңбек миграциясы, Орталық Азия, миграцияның әртараптануы, геосаяси трансформация.
