Қытай Халық Республикасындағы инновациялық дамудың қазіргі жағдайы

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.26577/irilyj.v114i2.1595

Аңдатпа

Мақалада авторлар Қытай Халық Республикасындағы инновациялық дамудың қазіргі жағдайын 1978 жылы Қытай Республикасы бастаған саяси реформалар мен ашықтықты жүзеге асыру аясында ғылыми тұрғыдан талдауға тырысады. Олар Қытайдың ұлттық инновациялық жүйесінің қалыптасуының негізгі кезеңдерін, экономикалық өсу динамикасын, өнеркәсіп пен өндіріс секторының дамуын және технологиялық инновациялардың «орташа табыс тұзағынан» өтудегі рөлін сипаттайды. Зерттеудің әдіснамалық негізі макроэкономикалық көрсеткіштерді кешенді талдау, патенттік белсенділікті бағалау және кейс-стади болып табылады. Қытайдың инновациялық серпілісінің артындағы факторларға, соның ішінде ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға инвестициялардың артуына, зияткерлік меншікті қорғауға, цифрлық экономиканы дамытуға, корпоративтік инновацияларға және өнеркәсіптік өсудің циклдік моделіне ерекше назар аударылады. Нақтырақ айтқанда, ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға жұмсалатын шығындар 2025 жылы ЖІӨ-нің 2,8%-ына жетті, ал ірі көлемді цифрлық экономика елдің ЖІӨ-нің 40%-дан астамын құрайды. Жаңа энергетика және денсаулық сақтау салаларындағы «бірмүйізді компаниялардың» жылдам өсуі де атап өтілген. Мақалада BOE және Huawei мысалдарын қолдана отырып, Қытайдың қуып жету және одан асып түсу технологиялық дамуының сипаттамалары туынды инновациялардан бастап дисплейлер мен 5G саласындағы абсолютті жаһандық көшбасшылыққа дейін егжей-тегжейлі сипатталған. Мақала Қытайдың болашақ дамуына әлі де құрылымдық қиындықтарға тап бола отырып, әлемдегі жетекші инновациялық және жоғары технологиялық державалардың біріне айналуда деген қорытындыға келеді. Авторлар болашақтағы тұрақты прогресс үшін ел өзін тәуелсіз, түпнұсқа инновацияларға және төмен көміртекті экономикаға қайта бағыттауы керек деген қорытындыға келеді.

Түйін сөздер: инновациялық даму, Қытай, ҒЗТКЖ, цифрлық экономика, циклдік өсу, технологиялық инновация.

Автор өмірбаяндары

  • А. Ланделон, Беларусь мемлекеттік экономика университеті, Минск, Беларусь

    А. Ланделон - аспирант, Беларусь мемлекеттік экономика университетінің әлемдік экономика кафедрасы (Минск, Беларусь, e-mail: landelong.a@gmail.com).

  • А.Т. Гаухар, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан

    Алмас Төлегенұлы Гаухар (корреспондент-автор) - PhD докторанты, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің халықаралық қатынастар факультеті (Алматы, Қазақстан, e-mail: almas.gaukhar1984@gmail.com).

  • Ж.И. Байзакова, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан

    Жұлдыз Ертісқызы Байзақова – тарих ғылымдарының кандидаты, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті Халықаралық қатынастар факультетінің доценті м.а. (Алматы, Қазақстан, e-mail: Baizakova.kz@outlook.com).

Жүктеулер

Жарияланды

2026-06-20

Журналдың саны

Бөлім

Халықаралық қатынастардың өзекті мәселелері