Ресей Федерациясының орталық азия елдеріне қатысты сыртқы саяси тұжырымдамаларының негіздерінің эволюциясы (Халықаралық қатынастар және халықаралық құқық сериясы, 2019)
Аңдатпа. Ресей Федерациясының Орталық Азия елдерімен қарым-қатынасы әрқашанекі жақ үшін де стратегиялық маңызды болды. Зерттеу тақырыбы тарихи оқиғалар аясында,тәуелсіздікке жаңадан қол жеткізіпОрталық Азия елдерінің сыртқы саясатты жүргізудетәжірибесі аз және өзіндік даму жолын енді құрған кезеңде, осы аймаққа қатысты РесейФедерациясының сыртқы саясаты мен стратегиясының тұжырымдамалық негіздеріндегіөзгерістерді байқауға болатындығымен қызығушылық танытады. Кеңес Одағы ыдырағаннанбері жиырма сегіз өткенімен Ресей мен Орталық Азия мемлекеттерінің өзара тәуелділігі жоғарыдеңгейде қалып отыр. Бұл тек ортақ мемлекеттік шекаралардың үлкен көлеміне ғана емес, соныменбірге Еуразиялық экономикалық одақ аясында да, екіжақты негізде де жүргізіліп жатқан ортақэкономикалық саясатқа да байланысты болып отыр. Осылайша, Орталық Азия аймағы Ресейгеэнергия ресурстарынжеткізушілердің ішіндегі ірісі, оның аумағы арқылы Еуропалық Одақелдеріне шикізат тасымалданады, Ресей болса Орталық Азия елдеріне минералды өнімдерді,машиналар мен жабдықтарды экспорттайды. Алайда, Ресей билік өкілдерінің Орталық Азиямемлекеттерімен екіжақты және көпжақты негізде қарым-қатынас орнату жөніндегі күш-жігеріне қарамастан, бүгінгі күнге дейін Ресей Федерациясының Орталық Азияға қатысты ұзақ мерзімді стратегиясын анықтайтын жеке әзірленген тұжырымдамасы жоқ. Елдер арасындағықатынастарды зерттеу үшін ресми тұжырымдамалық дерек көздерді қажет ететіндігі жасырынемес, бірақ Ресей Федерациясында Орталық Азия елдеріне қатысты бірыңғай стратегиялыққұжаты болмағандықтан, басқа тұжырымдамаларға жүгіну керек. Мақалада авторлар РесейФедерациясының Орталық Азия елдеріне қатысты сыртқы саясаты мен стратегиясыныңтұжырымдамалық негіздерінің эволюциясын қарастырып, соның негізінде қатынастардыңқалыптасуының кезеңдерін, Ресей Федерациясының стратегиялық мақсаттарын және Ресейдіңсыртқы саясатында Орталық Азия аймағының орнын анықтады.Түйін сөздер: Российская Федерация, Центральная Азия, внешнеполитическая концепция.