Қытайдың сыртқы саясаты: «Адамзаттың ортақ тағдыры» бастамасы (Халықаралық қатынастар және халықаралық құқық сериясы, 2019)
Аңдатпа. Қытай Халық Республикасының сыртқы саясат ұстанымдарында мемлекет басына СиЦзиньпин бастаған бесінші буын басшылары келгелі бері күрделі өзгерістер көрініс бере бастады.Мао Цзедун, Дэнь Сяопинь замандарынан бері қатаң сақталып келе жатқан, «Халықаралықмәселелерде көшбасшы болмау, көлеңкеде болу» сияқты ұстанымдар (принциптер), адамзатқаортақ халықаралық мәселелерді шешуде Қытай жауапкершілікті өз мойнына алуға, бейбітшілік пенөзара тиімді саясатты ұран еткен «көшбасшы болуға» дайын деген жаңа ұстанымдарға ауыстырылабастады. Бұл өзгерістерді Қытайлық «Белдеу және жол» бастамасынан, «Қытай арманын» қайтажаңғырту, Си Цзиньпин сыртқы саясатының ұранына айналып отырған «Адамзаттың ортақтағдыры» бастамаларынан анық байқауға болады. Си Цзиньпин халықаралық дәрежедегі кез-келген кездесулерінде (екіжақты, көпжақты, аймақтың ұйымдар мен халықаралық ұйымдардыңотырыстарында) «Адамзаттың ортақ тағдыры» мәселесін тұрақты түрде көтеріп келеді. Анықкөрініп тұрған экспанциялық немесе эмпирикалық көріністер болмауы, керісінше, адамзаттыжалпы мазалайтын халықаралық террор, ғаламшардың жылынуы, экология сияқты тағы да басқатартымды ұсыныстардың болуы бұл бастаманы қолдаушы тараптарды көбейтіп отыр. МақаладаҚытай Халық Республикасы сыртқы саясат ұстанымдары осы бастамаларға талдау жасау арқылыталданып, оның артықшылықтары мен кемшіліктері, басқа мемлекеттерге пайдасы мен мүмкінболатын қауіп-қатерлер туралы баяндалады.Түйін сөздер: Қытай Халық Республикасы, Си Цзиньпин, Қытай сыртқы саясаты, «Адамзаттыңортақ тағдыры», «Қытай арманы»