Жібек жолының экономикалық белдеуі: Қазақстан үшін мүмкіндіктер мен болашағы (Халықаралық қатынастар және халықаралық құқық сериясы, 2019)
«Бір белдеу, бір жол» – «Жібек Жолы экономикалық аймағы» және «ХХІ ғасырдың Теңіздік Жібек Жолы» біріккен жобаларының Қытай Халық Республикасымен (ҚХР) алға қойылған ұсынысы. Бұл ұсынысты ең алғаш ҚХР басшысы Цзиньпин Орталық Азия елдері мен Индонезияға 2013 жылдың күз айында бару сапарында ұсынды. Бұл қытайлық бастаманың негізгі мағынасыхалықаралық достастықтың жаңа үлгісін іздеу, қалыптастыру және алға дамытуда жәнеҚытай елінің қатысуымен өзара әрекеттердің қолданыстағы аймақтық екі тараптық және көптараптық механизмдері мен құрылымдарын дамыту болып табылады. Ежелгі Жібек Жолыныңерекшеліктерін жалғастыру және дамыту негізінде «Бір белдеу, бір жол» бастамасы аймақтықэкономикалық серіктестіктің жаңа механизмдерін дайындауға, қызығушылық танытқан елдердіңэкономикалық дамуын қалыптастыруға, әртүрлі өркениеттер арасындағы мәдени қатынастармен барлық сала бойынша байланыстардың нығаюына және сонымен қатар тыныштық пентұрақты дамудың болуына шақырады. Қытай елінің ресми деректері бойынша, «Бір белдеу, біржол» жобасы дамушы елдерді біріктіре отырып, оның ішінде «жаңа экономика» және дамығанелдерді қосып, Еуразияның үлкен бөлігін қамтиды. Мегажобаның аймағында ресурстардың байқоры анықталған, ғаламшарымыздың 63 % өмір сүреді, ал болжамдық экономикалық ауқымы– 21 трлн АҚШ доллары. Жаһандық қаржылық-экономикалық дағдарыстың әсерінен әлемдікэкономиканың баяу қалпына келуі барысында, әлемдік қауымдастыққа өзара әрекеттестіктіңжаңа үлгісін табуға және экономикалық дамудың жаңа механизмдерін құруға тура келеді. Қытайэкономикасының әлемдік экономикаға интеграциясы барысында Қытай өзінің қабілеттіліне сәйкесүлкен ауқымдағы халықаралық жауапкершіліктерді және міндеттемелерді алуға, тыныштықтысақтау мен жалпы адамзаттық дамуға үлкен үлесін қосуға дайын. «Бір белдеу, бір жол» біріккенқұрылысының мақсаты еркін, реттелген экономикалық факторлардың қозғалысына, қорлардыңтиімді таратылуы мен нарықтық интеграцияның нығаюына, «Бір аймақ – бір жол» бағытындағыелдердің экономикалық саясатының координацияларының кеңеюіне, аймақтық қауымдастықтыңашық, инклюзивті және үйлесімді, архитектурасын қалыптастыруға біріккен күштердің күшеюімен нығаюына бағытталған, мұндай серіктестік архитектуралар аясында барлық ел тек пайдажәне тұрақты даму мүмкіндіктерін алады.Мақалада Жібек Жолының Экономикалық Белдеуінің экономикалық мазмұны ашылады,және сонымен қатар бұл жаһандық жоба қазақстандық-қытайлық экономикалық қатынастардыңдамуына ықпал ететіндігін қарастырады.Түйін сөздер: Жібек Жолының Экономикалық Белдеуі, қазақстандық-қытайлық экономикалыққатынастар, жүйе, жоба, жол, қызығушылық.